employment.az employment.az

Dərc olunma tarixi

10.07.2026 Fərdi İnkişaf

Baxış sayı

eye 13

Oxunma müddəti

clock 4 dəq

Daxili Səsi Susdur: İmpostor Sindromunu Məğlub Etməyin 6 Praktik Qaydası

Bəzən insanın ən böyük rəqibi bazardakı rəqiblər, çətin layihələr və ya yüksək gözləntilər deyil. Ən böyük maneə, beynində təkrarlanan bir cümlə olur: "Mən buna layiq deyiləm."

Bu hiss psixologiyada İmpostor Sindromu adlanır. İnsan öz uğurlarını bacarığının nəticəsi kimi deyil, təsadüf, şans və ya başqalarının səhvi kimi qəbul edir. Maraqlıdır ki, bu problem əsasən uğursuz insanlarda deyil, əksinə, yüksək nailiyyət əldə etmiş şəxslərdə daha çox müşahidə olunur. Harvard Business Review-un araşdırmalarına görə, yüksək vəzifəli rəhbərlərin təxminən 70%-i karyerasının müəyyən mərhələsində bu hissi yaşayır.

Yaxşı xəbər isə budur ki, impostor hissi zəiflik deyil. Əksər hallarda bu, inkişaf etdiyinin və rahatlıq zonasından çıxdığının göstəricisidir.

Aşağıda bu hissi idarə etməyə kömək edəcək altı praktik prinsip təqdim olunur.


1-ci Qayda: Uğurlarını Şansa Yox, Əməyinə Bağla

İmpostor sindromunun ən böyük xüsusiyyəti insanın nailiyyətlərini kiçiltməsidir.

"Mən sadəcə bəxtim gətirdi."

"Düzgün vaxt idi."

"Əslində bunu hər kəs bacarardı."

Bu düşüncə tərzi zamanla özünəinamı zəiflədir.

Praktik tətbiq

Hər böyük və ya kiçik uğurunu yaz. Hansı bacarıqların, hansı qərarların və hansı zəhmətin səni həmin nəticəyə gətirdiyini qeyd et. Faktlar emosiyalardan daha güclüdür.


2-ci Qayda: Hər Şeyi Bilməyə Çalışma

Bir çox insan düşünür ki, yaxşı lider hər suala cavab verməlidir.

Əslində isə güclü liderin əsas xüsusiyyəti hər şeyi bilməsi deyil, öyrənməyi bacarmasıdır.

"Heç bilmirəm" demək zəiflik deyil.

"Bilmirəm, amma birlikdə tapacağıq" demək isə liderlikdir.

Praktik tətbiq

Bilmədiyin mövzuları gizlətmək əvəzinə onları inkişaf planına çevir. Komandanın da bunu etməsinə şərait yarat.


3-cü Qayda: Qorxunu İnkişaf Siqnalı Kimi Oxu

Yeni vəzifə.

Yeni layihə.

Yeni komanda.

Bu mərhələlərdə narahatlıq hiss etmək tamamilə normaldır.

Əgər özünü tam rahat hiss edirsənsə, böyük ehtimalla artıq inkişaf etmirsən.

Praktik tətbiq

Qorxu hiss etdikdə özünə belə sual ver:

"Mən həqiqətən bacarıqsızam, yoxsa sadəcə yeni bir mərhələdəyəm?"

Çox vaxt cavab ikinci variant olur.


4-cü Qayda: Səhvləri Gizlətmə, Onlardan Sistem Qur

İmpostor sindromu olan insanlar səhvlərini şəxsi uğursuzluq kimi qəbul edirlər.

Halbuki uğurlu insanlar səhvləri məlumat mənbəyi kimi görürlər.

Praktik tətbiq

Hər uğursuz layihədən sonra özünə üç sual ver:

  • Nə baş verdi?
  • Nəyi daha yaxşı edə bilərdim?
  • Növbəti dəfə nəyi dəyişəcəyəm?

Belə yanaşma günahkar axtarmaq əvəzinə inkişafı sürətləndirir.


5-ci Qayda: Özünü Başqaları ilə Müqayisə Etmə

Sosial şəbəkələr və iş mühiti insanı tez-tez yanlış müqayisələrə aparır.

Sən başqasının ən yaxşı görünən tərəfini öz daxili şübhələrinlə müqayisə edirsən.

Bu isə heç vaxt obyektiv nəticə vermir.

Praktik tətbiq

Müqayisəni yalnız bir nəfərlə et:

Dünənki özünlə.

Əgər bu gün daha çox bilirsənsə, daha yaxşı qərarlar verirsənsə və daha sakit davranırsansa, deməli inkişaf edirsən.


6-cı Qayda: Hərəkət Et, Sonra Özünəinam Gələcək

Bir çox insan əvvəlcə özünəinamın gəlməsini gözləyir.

Əslində proses tam əksinə işləyir.

Əvvəl hərəkət edirsən.

Sonra nəticə görürsən.

Nəticə isə özünəinam yaradır.

Praktik tətbiq

Hazır hiss etməyi gözləmə. Kiçik addımlarla başla. İlk təqdimat, ilk layihə və ya ilk qərar mükəmməl olmaya bilər, amma məhz onlar gələcək inamın əsasını qoyacaq.

heart save
Yazar
  • İstifadəçi adı:

    nihadzaki
  • Ad Soyad:

    nihad96
  • Məqalə sayı:

    15

Əlaqəli məqalələr

paper-1-img
CV hazırlayarkən nələrə diqqət yetirməli

07.03.2021

Fərdi İnkişaf

Günümüzün qlobal problemlərindən biri: - CV göndərirəm lakin heç bir vakansiyadan geri dönüş almıram. Niyə? Bunun əsas səbəblərindən biri CV-nin düzgün hazırlanmaması və əsas məqamlara diqqət yetirilməməsidir. Bu məqalədə sizlər üçün CV-də hansı məsələlərə diqqət yetirməli olduğunuzu addım-addım qeyd etmişik.

paper-1-img
Ən Yaxşı 10 Effektiv Öyrənmə Yolları

07.03.2021

Fərdi İnkişaf

Effektiv öyrənmə yolları hansılardır. Gəlin sizinlə 10 effektiv öyrənmə yollarını öyrənək.

paper-1-img
Xarici Dil Üçün 5 Tətbiqi Proqram

07.03.2021

Fərdi İnkişaf

Günümüzdə xarici dil öyrənmə prosesini asanlaşdırmaq üçün bəzi tətbiqi proqramlardan istifadə edə bilərik. Bəs bu tətbiqi proqramlar hansılardır?