Kaizen.az - Fərdi İnkişaf Platforması

Kaizen/ Fərdi İnkişaf

Kaizen Nədir?

Həyatda və iş dünyasında çox vaxt böyük dəyişikliklərin yalnız nəhəng sıçrayışlarla mümkün olduğunu düşünürük, lakin Yaponiyadan dünyaya yayılan Kaizen fəlsəfəsi bizə yaxşılığa doğru davamlı inkişafın daha qalıcı və təsirli olduğunu sübut edir. Yapon dilində "Kai" dəyişiklik, "Zen" isə yaxşılaşdırma deməkdir və bu iki kəlmənin vəhdəti həm şəxsi həyatda, həm də biznesdə dayanmadan özünü inkişaf etdirməyi bir həyat tərzinə çevirir. Bir çoxları Kaizeni innovasiya ilə qarışdırsa da, onlar əslində bir-birini tamamlayan fərqli dünyalardır. İnnovasiya, yəni "Kaikaku" mövcud sistemi kökündən dəyişib yeni texnologiyalar və böyük investisiyalarla qısa müddətli sıçrayışlar təmin etdiyi halda, Kaizen həmin yenilikləri kiçik addımlarla daha səmərəli və davamlı edir. Bir sözlə, innovasiya böyük bir qapı açırsa, Kaizen o qapıdan keçən yolu hər gün bir az daha hamarlaşdırır.

Bu inkişafın əsas hərəkətverici mühərriki Deminq Dövrü kimi də tanınan PDCA modelidir ki, bu da proseslərin dayanmadan dövr etməsini təmin edir. Hər şey əvvəlcə problemin dərindən müəyyən edildiyi və həll yollarının hazırlandığı planlaşdırma mərhələsi ilə başlayır. Daha sonra hazırlanan plan kiçik miqyasda icra edilir və əldə olunan nəticələr diqqətlə yoxlanılır. Əgər gözlənilən effekt alınıbsa, bu yeni metod standartlaşdırılaraq hərəkətə keçilir və sistemin ayrılmaz hissəsinə çevrilir.

Bu dövrün ən böyük hədəfi isə "Muda" adlanan israfları aradan qaldırmaqdır. Toyota-nın banilərindən olan Taiichi Ohno dəyər yaratmayan yeddi əsas israf növünü müəyyən etmişdir. Bunlara lazım olduğundan çox istehsal etmək, işçinin və ya maşının boş dayanması, materialların gərəksiz daşınması, müştərinin tələb etmədiyi artıq keyfiyyətli emal prosesləri, lüzumsuz ehtiyat yığınları, işçilərin iş zamanı gərəksiz fiziki hərəkətləri və səhvlərin düzəldilməsi üçün sərf olunan vaxt daxildir. Kaizen bu yeddi israfı sistemdən təmizləyərək məhsuldarlığı artırır.

Kaizen fəlsəfəsinə görə problemlər masa arxasında deyil, "Gemba"da, yəni işin həqiqətən görüldüyü real yerdə həll olunmalıdır. Bu yanaşma tətbiq olunarkən problemin miqyasına görə fərqli metodlar seçilir. Dərin bilik tələb etməyən və maksimum iki nəfərlik qrupla dərhal həll oluna bilən "Tez Kaizen" gündəlik xırda maneələri aradan qaldırır. Daha kompleks strukturlaşdırılmış problemlər üçün metodik yanaşma tələb edən üç-dörd nəfərlik "Standart Kaizen" tətbiq olunur. Ən mürəkkəb və xroniki problemlərin həlli üçün isə yeddi nəfərə qədər böyük komandaların iştirak etdiyi "Major Kaizen" növü seçilir. Bu mərhələdə istehsaldakı tullantılar, düzənsizliklər və erqonomik səhvlər ən xırda detalına qədər təhlil olunur.

İş mühitində nizam-intizamı təmin etmək üçün isə məşhur 5S metodikasından istifadə olunur. Bu sistem lazımsız əşyaların atıldığı Seiri, hər şeyin öz yerinin olduğu Seiton, təmizliyin qorunduğu Seiso, qaydaların standartlaşdırıldığı Seiketsu və bütün bunların bir vərdiş halına gətirildiyi Shitsuke addımlarından ibarətdir. Bu ardıcıllıq iş yerini sadəcə təmizləmir, həm də işin axışını sürətləndirir.

Bu inqilabi yanaşmanın tarixi İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Yaponiyanın iqtisadi dirçəlişi ilə birbaşa bağlıdır. Toyota şirkəti tərəfindən tətbiq olunan keyfiyyət dairələri bu prosesin təməlini qoymuşdur. Amerikalı keyfiyyət mütəxəssislərinin təcrübələri ilə yapon intizamının birləşməsi 1950-ci illərdə Yaponiyada əsl iqtisadi möcüzə yaratdı. Bu konsepsiyanın qlobal biznes lüğətinə daxil edilməsi və qərb şirkətlərinə tanıdılması isə 1985-ci ildə Kaizen İnstitutunu quran Masaaki İmainin adı ilə bağlıdır. İmai 1986-cı ildə yazdığı əsəri ilə sübut etdi ki, rəqabətdə qalib gəlmək üçün bahalı texnologiyadan daha çox sadə məntiq, intizam və hər bir işçinin ürəkdən iştirakı vacibdir. Bu gün Kaizen sadəcə fabrik konveyerlərində deyil, hər bir fərdin öz həyatında tətbiq edə biləcəyi "dünənkindən daha yaxşı olmaq" hədəfini daşıyan canlı bir fəlsəfədir.

Yazar

İstifadəçi adı:
rahimova03
Ad Soyad:
Rahimova Turkan
Məqalə sayı:
24

Əlaqəli məqalələr

CV hazırlayarkən nələrə diqqət yetirməli

07.03.2021

Fərdi İnkişaf

Günümüzün qlobal problemlərindən biri: - CV göndərirəm lakin heç bir vakansiyadan geri dönüş almıram. Niyə? Bunun əsas səbəblərindən biri CV-nin düzgün hazırlanmaması və əsas məqamlara diqqət yetirilməməsidir. Bu məqalədə sizlər üçün CV-də hansı məsələlərə diqqət yetirməli olduğunuzu addım-addım qeyd etmişik.