Kaizen.az - Hiyləgər Marketoloq

Hiyləgər Marketoloq


Marketing strategiyalarının bir çoxu insanların şüuraltında olan arzu və istəklərinə xitab edir.  Bəzən ticarət üçün bu arzu və istəkləri bəzi marketoloqlar xoş olmayan şəkildə istifadə etmişdir. Düzdür nəticə etibarı ilə məqsədinə çatan strategiya uğurlu hesab oluna bilər, amma bu uğurun hansı yolla qazanılması da önəm kəsb etməkdədir. 


  Edward Louis Bernays,   sosiologiya və psixologiya üzrə "ictimai münasibətlərin atası" ləqəbi ilə tanınan  Amerikan müasir təbliğatın (propaganda) qurucusudur. Bununla yanaşı məşhur psixoloq və psixoloanalizin qurucusu sayılan Sigmund Freudun bacısı oğludur.  Dayısının fikirlərindən təsirlənən Edward , bu düşüncələri ticarətdə istifadə edərək böyük gəlirlər qazanmışdır. O bu uğur üçün təbliğat və insan düşüncəsinə təsirin necə böyük bir silah olduğunu göstərmişdir.


    1928 ci ildə  American Tobacco Company prezidenti George Washington Hill qadınlara da siqaret sataraq öz gəlirini böyütmək istəyirdi. Lakin bu dövrlərdə qadınlar demək olar ki siqaretdən istifadə etmir, edənlər isə ictimaiyyət tərəfindən "pis qadın" olaraq adlandırılırdı. George Hill, feminist deyildi, amma o fürsətcil biri idi. Buna görə də, Edward Bernaysdan satışların artırılması üçün razılığa gəlir. Daima kişilər üzərində satışların həcmini hədəfləyən digər marketoloqlardan fərqli olaraq, Edward bazarda böyük və görünməyən bir alıcı kütləsinin olduğunun fərqində idi. Bu kütlə qadınlar idi.  Edward, qadınlarda siqaretə olan marağı oyatmaq üçün belə bir təbliğat aparır. Həmin dönəmlərdə siqaret kişiləri simvolizə edirdi. Amma zəkası sayəsində Edward bu vəziyyəti lehinə çevirir. 





   Milad bayramı günlərində New Yorkda gənc, gözəl və şəhərdə xüsusi ehtiramla qarşılanan ailələrin qızları ilə  razılaşır və bir növ aksiya keçirmələrinə səbəbiyyət verir. Bu aksiyaya qoşulan qadınlar əslində kişi və qadın hüquqlarının bərabərliyi üçün aksiyaya qoşulmuşdu. Onların niyyəti siqaret çəkmək deyildi, amma istəmədən bu ticarət strategiyasının fəalları olmuşdular. Aksiyaçılar "Torching the fire" ( azadlıq üçün yandır) şüarları ilə hər yerdə siqaret çəkərək qadın haqlarını müdafiə etdiklərini zənn edirdilər. Nəticə etibari ilə qadınlar da artıq siqaret çəkməyə başladılar. Həmin il siqarət satışları bu plan sayəsində 27% artdı.  İş elə bir yerə gəlmişdi ki, "bizə hec kəs qarışa bilməz, biz azadıq, bu yolda sən də bir siqaret yandır" düşüncələri ilə qadınların bir çoxu artıq siqaret audəçisi olmuşdu. 


Subyektiv olaraq bu "algı operasyonu"-nun etik olmadığını düşünsəm də, ticari baxımdan  Edward istəyinə nail olmuşdu və bu yolda femizimi istifadə etmişdi. Maraq üçün qeyd edim ki, bu Edward Beynaysın marketing oyunlarından sadəcə biri idi, Lucky Strike siqaret şirkətinin qadınlara satışını artırmaq üçün başqa təbliğatlar aparmış, insan psixologiyasını yaxşı bildiyi üçün başqa şirkətlərin maşın satış həcmlərini də artırmışdır.


0 Rəy

Şərh yazmaq üçün daxil olun