Kaizen.az - Fərdi İnkişaf Platforması

Kaizen/ Biznes Dünyası

Dalğalara Qarşı Üzmək: Biznesin Təbiətdən Öyrənə biləcəyi 4 Dərs

Biznesdə ən çox vurğulanan hissə sürətdir. Hər yeni startap qısa müddətdə böyüməyi, bazarda pay qazanmağı və yüksək gəlir əldə etməyi hədəfləyir. Sosial mediada da əsasən sürətli uğur hekayələri paylaşılır və belə bir fikir formalaşır: kim daha tez böyüyürsə, o daha uğurludur.

Yenilik etmək, fərqli yollar sınamaq və gözlənilməz vəziyyətlərə qarşı çıxmaq onları bəzən çətinliklərlə üz-üzə qoyur. Məsələn, Nokia bir vaxtlar mobil texnologiyada lider idi, amma yeni innovasiyaları vaxtında bazara gətirə bilmədiyi üçün rəqiblərin dalğalarına qarşı üzə bilmədi.Bəzən isə şirkətlər tırtıl kimi başlayır, amma heç vaxt kəpənəyə çevrilə bilmir. Yəni böyümə və transformasiya üçün lazım olan addımları tamamlamadan qalırlar. Bu, innovasiyanın yarımçıq qalması və ya bazar adaptasiyasının uğursuzluğu ilə nəticələnir. Belə şirkətlər potensialını göstərməkdə çətinlik çəkir və bazarda möhkəm mövqe qura bilmir.Hər çətinlik və ya sınaq isə öz növbəsində imkan yaradır. Zəif strukturlar yox olur, yerində daha möhkəm və effektiv sistemlər yaranır.

Ancaq praktikada vəziyyət həmişə belə olmur. Çox sürətli inkişaf edən şirkətlər müəyyən müddətdən sonra ciddi problemlərlə üzləşir və fəaliyyətini dayandırır. Əvəzində daha planlı və sakit şəkildə böyüyən bizneslər bazarda daha uzun müddət qalmağı bacarır. Bu yanaşmanı “Tısbağa Paradoksu” adlandıra bilərik: tısbağa sürətli deyil, amma davamlıdır. O enerjisini düşünülmüş şəkildə istifadə edir və riskli hərəkətlərdən çəkinir. Biznes sahəsində də oxşar nümunələr var - təməli möhkəm qoyan şirkətlər uzunmüddətli uğur qazanır.Sürətlə genişlənən şirkətlər bəzən bazarı tam araşdırmadan qərarlar qəbul edir, böyük xərclərə girir və idarəetmə sistemini kifayət qədər gücləndirmədən böyüməyə çalışır. İlk mərhələdə artım nəzərə çarpır, lakin daxili struktur zəifdirsə, problemlər qaçılmaz olur. Planlı şəkildə inkişaf edən bizneslər isə əvvəlcə təməli möhkəmləndirir, müştəri ehtiyaclarını araşdırır və mərhələli şəkildə böyüyür. Bu proses daha yavaş görünsə də, uzun müddətdə daha stabil nəticə verir.Dalğalara qarşı üzmək də biznesdə vacib bir bacarıqdır. Okeanda həyat daim hərəkətdədir: axınlar dəyişir, dalğalar yüksəlir və enir. Bazarda trendlər, texnologiyalar və müştəri davranışları da daim dəyişir. Çox şirkət bazar axınına uyğunlaşaraq mövcud modelləri təkrarlayır. Bu strategiya təhlükəsiz görünə bilər, lakin şirkəti fərqləndirməkdə çətinlik yaradır.Axına qarşı üzən bizneslər isə innovasiya edir, yeni ideyalar təqdim edir və bazarda fərqli mövqe qazanmağa çalışır. Bu risklidir, çünki hər yeni ideya uğur qazanmaya bilər. Lakin tarix göstərir ki, bazarı dəyişən və liderə çevrilən şirkətlər məhz bu riskləri qəbul edənlərdir. Yeni texnologiyalar tətbiq edən və ya fərqli biznes modeli yaradan şirkətlər əvvəlcə şübhə ilə qarşılanır, lakin zaman keçdikcə onların yenilikləri bazar standartına çevrilir.Meşə yanğınları və yeni başlayan bizneslər də oxşar metaforadır. Təbiətdə bəzi meşələr yanğından sonra daha sağlam və güclü şəkildə yenidən böyüyür. Köhnə, zəif strukturlar yox olur, yerində daha möhkəm və davamlı strukturlar formalaşır. İqtisadi böhranlar, iflaslar və ya böyük dəyişikliklər bəzən yeni və daha effektiv biznes modellərinin yaranmasına səbəb olur.

Nəticə olaraq, biznesdə əsas məsələ təkcə sürət deyil. Davamlılıq, düzgün planlaşdırma, risklərin ağıllı idarəsi və möhkəm sistem qurmaq uzunömürlü uğurun əsasını təşkil edir. Sürətli artım qısamüddətli nəticə verə bilər, amma sabit inkişaf bazarda qalıcı olmağın tək yoludur.

Mövzu	Əsas fikir	Biznes nəticəsi
Sürətli böyümə	Startaplar tez uğur qazanmağa çalışır	Qısamüddətli artım, uzunmüddətli risk
Sosial media təsiri	Sürətli uğur normallaşdırılır	Yanlış uğur meyarı formalaşır
İnnovasiya və risk	Yeni yollar həmişə risklidir	Uğur da, uğursuzluq da mümkündür
Texnoloji dəyişiklik	Bazar daim dəyişir	Adaptasiya şərtdir
Tarixi nümunə	Nokia gec innovasiya etdi	Liderliyini itirdi
Yarımçıq transformasiya	Tırtıl–kəpənək mərhələsi tamamlanmır	Potensial reallaşmır
Həddindən artıq sürət	Struktur qurulmur	Çöküş riski artır
Planlı böyümə	Mərhələli və ölçülü inkişaf	Daha davamlı biznes
Tısbağa Paradoksu	Sürət yox, davamlılıq	Uzunömürlü uğur
Axınla getmək	Təhlükəsiz, amma fərqsiz	Rəqabət üstünlüyü zəif
Axına qarşı üzmək	Riskli, amma fərqləndirici	Bazar liderliyi imkanı
Böhran və “yanğın”	Zəif strukturlar yox olur	Güclü sistemlər yaranır
Yekun nəticə	Sürət təkbaşına kifayət deyil	Sabit inkişaf qalıcıdır

Yazar

İstifadəçi adı:
Qadiralizade
Ad Soyad:
Əlizadə Qadir
Məqalə sayı:
3

Əlaqəli məqalələr

Wi-fi yoxsa Li-fi?

15.11.2021

Biznes Dünyası

İllərdir simsiz internet adı ilə istifadə etdiyimiz Wi-Fi dəyişir və 100 qat daha sürətli internet olan Li-Fi adlı sistemlə əvəz olunur.

Gələcəkdən Xəbər Var!

11.01.2021

Biznes Dünyası

1997-ci ildə qurulan qlobal bir kiber təhlükəsizlik şirkəti olan Kaspersky, bəşəriyyətin gələcəyə dair ən vacib suallarını daha yaxşı cavablandırmağa çalışmaq üçün "Təhlükəsiz Sabah" (Safer Tomorrow) platformasını işə saldı.

Spotify Azərbaycana Gəlir

11.03.2021

Biznes Dünyası

Spotify, bir neçə gün ərzində Asiya, Afrika, Karib adaları, Latın Amerikası və Avropa daxilində 80-dən çox yeni bazarda fəaliyyət göstərəcəyini bildirdi.