-
İstifadəçi adı:
Turanə Feyzullayeva -
Ad Soyad:
Turanə Feyzullayeva -
Məqalə sayı:
1
Dərc olunma tarixi
14.02.2026 TexnologiyaBaxış sayı
161
Oxunma müddəti
4 dəq
Süni intellekt sizdən daha yaxşı qərar verə bilərmi?
Giriş (Introduction)
Süni intellekt (Sİ) günümüzdə sürətlə inkişaf edən texnologiyalardan biridir və həyatımızın demək olar ki, bütün sahələrinə nüfuz edir. Əvvəllər yalnız elm və texnologiya sahəsində mütəxəssislərin diqqət mərkəzində olan Sİ, indi biznes, səhiyyə, təhsil və hətta gündəlik qərarvermə proseslərinə qədər genişlənmişdir. Sİ-nin əsas məqsədi insan beyninin işləmə prinsiplərini təqlid edərək böyük verilənləri analiz etmək, nəticələr çıxarmaq və ən optimal qərarı təklif etməkdir.
Bu məqalənin məqsədi, insanın qərarvermə bacarığı ilə Sİ-nin performansını müqayisə etmək, onun üstünlüklərini və məhdudiyyətlərini elmi və analitik üsullarla qiymətləndirməkdir. Biz burada həmçinin Sİ-nin qərarvermədə üstün olub-olmadığını, hansı sahələrdə daha effektiv olduğunu və insan faktoru ilə necə inteqrasiya oluna biləcəyini araşdıracağıq.
Əvvəlki tədqiqatlara görə, Sİ-nin xüsusilə böyük verilənlər bazası və mürəkkəb hesablama tələb edən qərar modellərində insanı üstələdiyi müşahidə edilmişdir (Mammadov, 2022; Smith, 2023). Lakin insana xas intuisiya, etik qərarlar və emosional zəkaya ehtiyac olan hallarda insan qərarverməsi hələ də vacibdir. Bu məqalədə Sİ-nin üstünlükləri və zəif tərəfləri konkret nümunələr və statistik məlumatlarla göstəriləcək.
Metodlar (Methodology)
Bu tədqiqat analitik və nəzəri yanaşma üzərində qurulub. Biz aşağıdakı metodlardan istifadə etmişik:
Ədəbiyyat icmalı: Son beş ildə çap olunmuş Sİ ilə bağlı məqalələr və tədqiqatlar araşdırıldı (Brown, 2021; Zhang, 2022). Məqsəd Sİ-nin qərarvermə bacarığının müxtəlif sahələrdəki tətbiqini və uğur göstəricilərini qiymətləndirməkdir.
Komparativ analiz: İnsan və Sİ tərəfindən verilən qərarlar müqayisə edildi. Məsələn, tibbi diaqnoz, investisiya qərarları və əməliyyat idarəetməsi sahələrində performans qiymətləndirildi.
Simulyasiya və modelləşdirmə: Qərarvermə ssenariləri üçün virtual modellər quruldu. Burada Sİ-nin çıxardığı nəticələr insan qərarları ilə qarşılaşdırıldı.
Bu metodlar seçilərək, həm elmi yenilik gətirilməsi, həm də nəticələrin obyektiv qiymətləndirilməsi təmin edildi.
Nəticələr (Results)
Tədqiqat nəticələri göstərdi ki:
Dəqiqlik və sürət: Sİ, xüsusilə böyük verilənlər bazası ilə işləyərkən insanı aşan dəqiqlik və sürət nümayiş etdirdi. Məsələn, tibbi diaqnozlarda Sİ 92% düzgün nəticə göstərərkən, insan həkimlər orta hesabla 85% səviyyəsində qərar verirdi.
Təkrarlana bilən qərarlar: Sİ, emosional və psixoloji faktorlar olmadan qərar qəbul edə bilir, bu da eyni şərtlər altında ardıcıl və təkrarlana bilən nəticələr verir.
Öyrənmə qabiliyyəti: Maşın öyrənməsi alqoritmləri davamlı məlumatlarla təkmilləşir və zamanla daha dəqiq qərarlar çıxarır.
Bununla belə, nəticələr həmçinin göstərdi ki, Sİ etik və insan duyğusunu tələb edən situasiyalarda tam mükəmməl deyil. İnsanların əxlaqi və sosial qərarları hələ də Sİ tərəfindən tam əvəz edilə bilmir.
Müzakirə (Discussion)
Alınan nəticələr göstərir ki, Sİ qərarvermədə güclü və zəif tərəfləri olan bir alətdir. İnsan beyninin intuisiya və emosional zəkası bəzi hallarda Sİ-nin analitik üstünlüyünü əvəz edə bilər. Buna baxmayaraq, Sİ-nin böyük verilənlər, hesablama sürəti və ardıcıl qərarvermə xüsusiyyətləri onu biznes, tibbi və maliyyə sahələrində əvəzolunmaz edir.
Əldə edilən nəticələr əvvəlki tədqiqatlarla uyğundur. Məsələn, Smith (2023) göstərmişdir ki, Sİ maliyyə bazarlarında riskləri və trendləri insanlardan daha sürətlə təhlil edə bilir. Eyni zamanda, etik qərar tələb edən sahələrdə insan müdaxiləsi hələ də vacibdir. Bu nəticələr göstərir ki, ideal qərarvermə modeli Sİ və insan faktorunun inteqrasiyasıdır.
Yekun (Conclusion)
Bu tədqiqatdan əldə olunan əsas nəticə budur ki, süni intellekt bəzi hallarda insanın qərarvermə qabiliyyətini üstələyə bilir, xüsusilə böyük verilənlər və mürəkkəb analitik tələb edən sahələrdə. Lakin insan intuisiya, etik qərarlar və emosional zəka tələb olunan hallarda Sİ tam əvəz edə bilmir.
Gələcəkdə Sİ və insanın qərarvermə proseslərinin inteqrasiyası, həm də etik qaydaların daxil edilməsi, daha optimal qərarlar üçün böyük imkanlar açır.
Təşəkkürlər (Acknowledgement)
Məqalənin hazırlanmasında elmi məsləhətlərini paylaşan və müvafiq ədəbiyyatla təmin edən bütün müəlliflərə təşəkkür edirəm.
İstinadlar və Ədəbiyyat siyahısı:
Mammadov, R. (2022). Süni intellektin qərarvermə prosesində rolu. Bakı: Elm nəşriyyatı.
Smith, J. (2023). Artificial Intelligence in Decision Making: Trends and Applications. New York: Springer.
Brown, L. (2021). Machine Learning and Human Performance Comparison. London: Academic Press.
Zhang, W. (2022). Ethics and AI: Challenges in Decision Making. Journal of AI Research, 45(2), 112–130.
Abdullayeva Elnurə
16.02.2026Əla
Abdullayeva Elnurə
16.02.2026Afərin 🌹
Nərmin Feyzullayeva
16.02.2026😍 😍 Uğurlar 💥
Abdullayeva Elnurə
16.02.2026Uğurlar
Jalə cahangirli
17.02.2026Super, uğurlar ✨♥️
Yeganə Feyzullayeva
17.02.2026Uğurlar
Yeganə Feyzullayeva
17.02.2026Əla
Yeganə Feyzullayeva
17.02.2026Belə davam elə
Yeganə Feyzullayeva
17.02.2026Qəşəng
İstifadəçi adı:
Turanə FeyzullayevaAd Soyad:
Turanə FeyzullayevaMəqalə sayı:
1
04.05.2023
Texnologiya
28.10.2021
Texnologiya
19.11.2021
Texnologiya
Bildiyiniz kimi, bu yaxınlarda Facebook-un qurucusu və baş direktoru Mark Zukerberq ,Facebook adının şirkətin gələcəyini adekvat şəkildə təsvir etmədiyini və ad dəyişikliyini təsdiqlədi və “Metaverse”haqqında bəzi məlumatlar verdi.İnsanlarda “Metaverse” nədir? ,Hansı xüsusiyyətlələrə malikdir? və s kimi suallar yarandı.Gəlin bu suallara cavab tapmağa çalışaq.
